Abbas is beschuldigd van eerwraak en komt niet meer af van dat etiket - RTV Connect

Lead Image 1:
Lead image TXT 1: Hoogleraar strafrecht Henny Sackers met presentator Inge de Jager. Foto: Omroep Gelderland
Lead Image 2:
Lead image TXT 2: Presentator Inge de Jager met arabist en turkoloog Rob Ermers. Foto: Omroep Gelderland
Abbas heeft zijn jongste zoon al jaren niet gezien. Foto: Omroep Gelderland

Abbas heeft zijn jongste zoon al jaren niet gezien. Foto: Omroep Gelderland

ARNHEM - Abbas (48) wordt al jaren het contact met zijn jongste zoon ontzegd. Nadat zijn oudste zoon in 2017 zijn moeder verwondde tijdens een steekpartij, werd ook voor Abbas alles anders. Hij voelt dat hij compleet is vastgelopen in de juridische mallemolen en ziet geen oplossing meer.

Ruim twintig jaar geleden komt Abbas als vluchteling vanuit Afghanistan naar Nederland. Hij krijgt een verblijfsvergunning, een huis, bouwt een schoenenzaak op, trouwt met een Afghaanse vrouw en krijgt twee kinderen. In 2016 eindigt het huwelijk en komt zijn ex-vrouw, samen met hun jongste zoon (3), in een beschermingsprogramma.

Kijk naar Abbas' verhaal in het programma In het vizier van De Jager:

Gedurende de omgangsregeling die volgt, neemt Abbas zijn kinderen twee keer mee naar het buitenland: eerst naar Duitsland, later naar Italië. Daarmee overtreedt hij de regels van de omgangsregeling. Wanneer Abbas met zijn zoons in Italië is, pakt de politie hem op en worden de kinderen teruggestuurd naar hun moeder in Nederland. Abbas blijft achter op Italiaanse bodem.

Ex-vrouw neergestoken

Eenmaal terug in Nederland hoort Abbas dat er een steekincident is voorgevallen. De oudste zoon (13) heeft zijn moeder neergestoken. "Toen werd het zwart voor mijn ogen en ben ik neergevallen", zegt hij.

Abbas' ex-vrouw belandt in het ziekenhuis en overleeft de steekpartij. Hun zoon wordt ervoor veroordeeld, maar de ingrijpende gebeurtenis gaat ook een rol spelen in de rechtszaak tegen Abbas - die zich moet verantwoorden voor het meenemen van beide kinderen naar het buitenland.

In het vonnis van de rechtbank staat namelijk dat 'uit het dossier het beeld rijst, dat eergerelateerde aspecten, voorkomend in de Afghaanse cultuur, een rol hebben gespeeld' rondom de steekpartij. In het vonnis staat ook dat vermoed wordt dat Abbas' ex-vrouw in gevaar is en het risico loopt om slachtoffer te worden van eerwraak. Ze blijft met haar jongste zoon in het beschermingsprogramma.

Zie ook: 13-jarige stak moeder neer uit eerwraak

Abbas spreekt tegen dat het om eerwraak is gegaan. Tijdens het hoger beroep dat volgt wordt hij veroordeeld voor het ongeoorloofd meenemen van zijn zoons naar het buitenland. De passage over eerwraak gaat van tafel en is niet meer aan de orde. Toch blijft Abbas het gevoel houden dat hij er nog op aangekeken wordt in latere zaken over een omgangsregeling met zijn jongste zoon. De eerwraak blijft als een donkere wolk boven hem hangen.

De consequenties zijn groot voor Abbas, en voor zijn oudste zoon die bij hem woont. De twee zien hun zoon en broertje al jaren niet meer. In zijn schoenenzaak bewaart Abbas al twee jaar een sporttas met cadeaus voor de jongen. "Kleren, schoolartikelen en andere leuke dingen", legt hij uit. "We wilden het afgeven bij de instantie, maar het is niet aangenomen. Een foto van hem krijgen we ook niet. Ik heb niets", zegt Abbas, waarna de emoties de overhand nemen. "Ik hoop dat niemand anders dit overkomt."

Abbas krijgt naar eigen zeggen geen uitleg waarom zijn ex-vrouw en jongste zoon nog in het beschermingsprogramma zitten en hij geen contact mag hebben met zijn zoon. Zelf zegt hij dat niemand van zijn familie en vrienden- en kennissenkring achter zijn ex-vrouw aanzit. Wettelijk gezien hoeft hij ook niet te bewijzen dat dat zo is. Het Openbaar Ministerie moet juist aantonen dat er dreiging is. Maar wat Abbas ook probeert: hij kan zich niet verweren tegen het beeld van eerwraak, zelfs nadat het in hoger beroep van tafel is geveegd.

Wat is eerwraak?

Hoogleraar strafrecht Henny Sackers van de Nijmeegse Radboud Universiteit reageert niet op het individuele geval van Abbas. Wel zegt hij hoe eerwraak wordt gezien in de rechtspraak. Eerwraak zegt iets over het motief van een dader, maar de rechter beoordeelt in eerste instantie alleen de daad.

Afbeelding
Hoogleraar strafrecht Henny Sackers met presentator Inge de Jager. Foto: Omroep Gelderland

Eerwraak zegt dus met name iets over waaróm iemand tot die daad is gekomen. Sackers: "Het is een duiding die van voorsprong niet in het Nederlandse strafrecht voorkomt. Het heeft duidelijk te maken met andere culturen, die in de Nederlandse samenleving zijn gekomen en waar dit gangbaarder is dan het ooit in Nederland was."

Arabist en turkoloog Rob Ermers schreef een boek over eerwraak. Het fenomeen komt, zo zegt Ermers, voor in het Midden-Oosten en Afghanistan. Het heeft te maken met hoe een gemeenschap aankijkt tegen een familie. Volgens hem is er maar één definitie: het herstellen van een morele reputatie.

In het Midden-Oosten en aangrenzende gebieden volgt op verstoting van een familielid vaak ook de dood, omdat het stigma anders op de familie blijft liggen.

Afbeelding
Presentator Inge de Jager met arabist en turkoloog Rob Ermers. Foto: Omroep Gelderland

Het Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd Geweld maakt op verzoek van de politie rapporten en analyses. Uit het jaarverslag van 2020 blijkt dat landelijk dat jaar zo'n 569 zaken zijn aangedragen door de eenheden. Daarvan komen er 81 uit Oost-Nederland, de eenheid waar de provincies Gelderland en Overijssel onder vallen.

Volgens het expertisecentrum is een rapport altijd tijd- en plaatsgebonden en vervangt het geen politiewerk. Het is dus geen bewijs, maar geeft de politie inzicht in een bepaalde situatie en is beperkt houdbaar. Zo'n situatie kan veranderen en dan moet er ook een nieuw rapport worden opgemaakt.

In het tv-programma 'In het vizier van De Jager' zie je het hele verhaal van Abbas. De uitzending op TV Gelderland begint om 17.20 uur en wordt ieder uur herhaald. Wil je contact met de redactie van 'In het vizier van De Jager? Mail onze redactie op inhetvizier@gld.nl

Deel dit artikel