'Dat doen wij toch helemaal niet', reageren ambtenaren op geconstateerde discriminatie - RTV Connect
Ankeiler: 'Dat doen wij toch helemaal niet?' en 'in mijn aanwezigheid heb ik dat nooit gemerkt'.

- 'Dat doen wij toch helemaal niet?' en 'in mijn aanwezigheid heb ik dat nooit gemerkt'. Dat waren enkele reacties van ambtenaren op de onderzoeksresultaten waaruit blijkt dat er gediscrimineerd wordt bij sollicitatieprocedures binnen de gemeente Arnhem.

Professor Hans Siebers van de Universiteit van Tilburg deed al in 2018 onderzoek naar discriminatie. Zijn rapport is pas sinds kort openbaar nadat het jarenlang in een ambtelijke la verdween. Mogelijk is het rapport bewust onder de pet gehouden.

Na lang aandringen van de gemeenteraad is het onderzoeksrapport toch gedeeld. Afgelopen weken zijn daarnaast ook onder meer e-mails openbaar gemaakt. In die mailwisselingen tussen de onderzoeker en ambtenaren over het 'verdwenen' discriminatierapport staat dat de gemeente begin 2019 blij is met het rapport. Waar de gemeente dan precies blij mee is, wordt in dat bericht niet concreet gemaakt.

Uit een ander bericht blijkt dat er vragen zijn over de ‘politieke gevoeligheden’ en het ‘effect dat bekendmaking van dit onderzoek kan hebben op de binnen- en buitenwereld’.

Zie ook: Wethouder Arnhem diep door het stof nadat discriminatierapport in la verdween

Uiteindelijk wordt besloten het rapport niet openbaar te maken, met als argument dat de onderzoeksmethode niet deugt. Volgens de onderzoeker is nooit met hem gedeeld dat er kritiek is op de opzet van zijn onderzoek.

Professor Siebers spreekt in de e-mails van 'een gebrek aan probleembesef', dat hij ervaart na meerdere gesprekken met de gemeente. "Ik begrijp niet dat de leiding van een overheidsorganisatie besluit de andere kant op te kijken."

'Niet wegkijken voor Grondwet'

Volgens Siebers stak de gemeente z’n kop in het zand. “Dit kan het daglicht niet verdragen. In het licht van de Grondwet en de Algemene wet gelijke behandeling, kun je zo’n rapport niet naast je neerleggen.”

En die opmerkingen van de professor worden als pijnlijk ervaren. Klaartje van Dillen (CDA): “Je kunt niet wegkijken, wanneer de Grondwet niet wordt nageleefd. Je kunt niet over de Grondwet debatteren. Over het naleven van de Grondwet kun je geen mening hebben en daar kun je niet terughoudend in zijn, nooit, bij niemand.”

In een e-mail van 20 juni 2019 staat dat de gemeente uiteindelijk aan de onderzoeker bevestigt dat er niet aan het eindrapport wordt getornd. Het eindrapport is het eindrapport. Dat is opmerkelijk omdat na aandringen van een raadslid het rapport in eerste instantie niet openbaar wordt gemaakt ‘omdat het onderzoek destijds niet tot afronding is gekomen’. Er stonden nog te veel issues open, schrijft de gemeente.

'Bevindingen niet onderhandelbaar'

Ook blijkt dat de gemeente nog een voorstel doet om de onderzoekersresultaten verder aan te vullen. De onderzoeker reageert dat de bevindingen vaststaan en geen onderwerp van overeenstemming of onderhandelen kunnen zijn.

"Iedereen leest dit als een poging om een vervelend rapport onder de pet te houden", reageert Leo de Groot (Partij voor de Dieren). "En waar dat niet lukt, de schuld geven aan de onderzoeksopzet." Het geeft geen vertrouwen in de gang van zaken, meent Lea Manders (Arnhem Centraal).

'Proces frustrerender dan harde waarheid'

"Er is informatie verborgen gehouden en er zijn wegen onderzocht om deze, ondanks aandringen, niet te delen met de raad", constateert Yildirim Usta (DENK Verenigd Arnhem). "Het proces is frustrerender dan de harde waarheid die naar boven is gekomen, gezien de moedwilligheid om het onderzoek weg te willen moffelen."

De gemeente blijft in de ontkenningsfase, ziet Nede. "Zo verandert er niks. Het doet ook geen recht aan de onderzoeker en het onderzoek dat hij heeft verricht." Gerrie Elfrink (SP) ziet in de stukken dat de gemeente 'van begin tot eind' bij elk detail van het onderzoek is betrokken en er ook mee heeft ingestemd. "Deze kritiek is dus achteraf verzonnen."

Als het onderzoek echt zo slecht was dat het daarom niet openbaar mocht worden, waren de bevindingen te ontkrachten geweest, meent Mattijs Loor (D66). "Dat is niet gebeurd."

'Elke twijfel moet worden weggenomen'

Professor Siebers wil op dit moment niet inhoudelijk reageren op vragen over de stukken die nu openbaar zijn geworden. Wel laat hij weten ervan uit te gaan dat elke twijfel aan zijn onderzoek weggenomen wordt door het externe onderzoek dat vrijdagmiddag naar buiten kwam.

"Onze ervaring met dergelijke onderzoeken leert dat organisaties wisselend reageren op onze bevinding dat ze betrokken zijn bij discriminatie. We kunnen ons voorstellen dat zo'n bevinding hard aankomt", zegt Siebers.

"Voor sommigen is dat aanleiding om voortvarend aan de slag te gaan met de aanbevelingen om het probleem op te lossen. Anderen gaan in de ontkenning. Soms fabriceren ze achteraf kritiek op het onderzoek die ze vervolgens na verloop van tijd weer intrekken als indaalt dat die kritiek nergens op slaat. We gaan ervan uit dat dat ook bij de gemeente Arnhem het geval zal zijn."

De VVD en PvdA van de betrokken wethouders Jan van Dellen en Martien Louwers willen op dit moment niet reageren op de vragen van Omroep Gelderland, net als hun coalitiepartner GroenLinks. Ook de wethouders zelf willen niet ingaan op vragen over dit onderwerp.

Zie ook: