Lead Image 1:
Lead image TXT 1: Smurfit Kappa Parenco wil boren naar ultradiepe geothermie

RENKUM - We verdiepen ons de laatste jaren steeds meer in aardwarmte. Huishoudens sluiten we aan op warmtepompen die maximaal 150 meter de grond in gaan. En tuinbouwkassen verwarmen we met water van zo'n twee kilometer diepte. Papierfabriek Smurfit Kapppa Parenco uit Renkum wil naar zo'n vijf à zes kilometer diepte boren. Welke kansen biedt dat en welke risico's kleven er aan?

Bij inwoners van Renkum dringen de ambitieuze plannen van plaatselijke papierfabriek steeds meer door. Omdat de techniek voor ultradiepe geothermie nog nooit is toegepast in Nederland zit het dorp vol vragen. "De gemiddelde Renkumer roept 'ultradiepe wat?' Ik heb ook al 'ultradiepe geometrie' voorbij horen komen, dus ik denk dat er wel wat voorlichtingswerk te doen is", aldus Mariska Hulsewé van Belangengroep Omwonenden Parenco.

Kijk hier naar de uitleg van ultradiepe geothermie.

Iemand die alles weet over geothermie is Raboud Vorage uit Renkum. Hij is directeur van een aardwarmteproject met tuinbouwkassen in Overijssel en zit daarnaast in het bestuur van Geothermie Nederland. Vorage is overigens niet betrokken bij het project van Smurfit Kappa Parenco.

Geothermie simpel uitgelegd

"Het gangbare systeem voor geothermie vraagt om een tweetal boringen. Dat is een productieput en een injectieput. Uit de productieput haal je het warme water omhoog. Dat koel je af om stoom te maken en datzelfde water gaat vervolgens weer via de injectieput de grond in naar dezelfde laag."

Afbeelding
Smurfit Kappa Parenco wil boren naar ultradiepe geothermie

Maar hoe zit dat nou precies met die put? En wat zijn de voor- en nadelen? We vragen het aan Vorage.

1. Hoe lang duurt het om een put te boren?

"Boren naar twee kilometer diepte doe je ongeveer in een maand. Vier of vijf kilometer is weer een stuk uitdagender. Ik schat dat ze tussen de twee en drie maanden bezig zijn om één put veilig te maken tot die diepte. Dus die tweetal boringen tot vijf kilometer diepte duurt snel zo'n vier à vijf maanden", zegt Vorage.

2. Kun je overal boren?

"Je kunt overal boren in de aarde. Overal is het warm. Hoe dieper je gaat hoe warmer het wordt. Iedere kilometer dat je dieper gaat, wordt het ongeveer 30 graden Celsius warmer. Alleen heb je water nodig om de warmte naar boven te transporteren. En niet iedere grondlaag heeft voldoende water om die warmte te transporteren. Er zijn verschillende systemen om die warmte naar boven te brengen. Verder onderzoek zal moeten uitwijzen wat de beste manier is."

3. Waar wordt er geboord?

"Je probeert altijd de geothermische boring in de buurt te doen waar de warmtevraag zit. Dus als je Renkum, Heelsum en Wageningen wil voorzien van warmte dan moet je in een straal van een aantal kilometers de boring realiseren. Een boorlocatie is ongeveer de grootte van een voetbalveld. Dus je hebt ongeveer een voetbalveld nodig om de boring goed te kunnen organiseren."

4. Wat zijn de voordelen?

"Op mistige of bewolkte dagen werken zonnepanelen niet of nauwelijks, en op windstille dagen draaien windmolens niet. Een van de belangrijke voordelen van aardwarmte is dat het er altijd is. Het wordt door het midden van de aarde toegevoegd. We hebben onlangs de eruptie gehad van de vulkaan op Las Palmas. Dan zie je dat al die warmte in de aarde zit en eruit wil komen. Dus die warmte kan je ook gebruiken om huizen te verwarmen wanneer je dat slim en gecontroleerd doet. Je hebt voor geothermie geen grote transportbewegingen nodig, zoals bij houtketels. En je hebt ook geen verandering van het landschap zoals bij windmolens. Dus aardwarmte heeft veel voordelen ten opzichte van andere technieken. Maar als we naar de energietransitie kijken dan hebben we alle duurzame technieken nodig."

5. Wordt Renkum het nieuwe Groningen?

"Als je in de aarde bezig bent op welke diepte dan ook, dan zijn seismische risico's nooit honderd procent uit te sluiten. Maar geothermie is wezenlijk anders dan olie- of gaswinning, want daar haal je vloeistof of gassen uit de aarde waardoor je de druk in de ondergrond enorm verlaagt. Daardoor komt die grond in beweging. Aardwarmte houdt de druk in de bodem per saldo op niveau. Daarnaast zullen er natuurlijk seismometers geplaatst worden om te kijken of er toch niet activiteiten in de grond plaatsvinden.

Het grote verschil met Groningen is dat als je het aardwarmteproject weer stopt, dan ben je bijna direct af van het risico en dreiging op aardbevingen. Er zit dus een ‘noodknop’ in het systeem dat direct werkt. Terwijl dat in Groningen heel lastig is. Ze kunnen stoppen met gas, maar het risico op bevingen duurt daar nog jaren voort totdat de grond weer helemaal in balans is. Met aardwarmte laat je de diepe bodem veel meer in balans."

6. Is ons drinkwater veilig?

"Je gaat met geothermie door grondlagen heen. We weten dat hier bij de Wageningse Berg drinkwaterwinning is. Dus zorg in iedere geval voor een goede bescherming met dubbele verbuizing van die boring. Op die manier kan er geen vervuiling van het drinkwater plaatsvinden. Dat is technisch goed oplosbaar maar daar moet wel goed naar gekeken worden."

Meer informatie over aardwarmte is te vinden op de website allesoveraardwarmte.nl

Alle boringen die dieper gaan dan 500 meter vallen onder het Staatstoezicht op de Mijnen. Dat is een onafhankelijke inspectiedienst die valt onder het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat. Om die reden hebben de provincie Gelderland, de gemeente Renkum en het waterschap Vallei en Veluwe in dit project alleen een adviserende rol.

Zie ook:

Deel dit artikel